The Looting Machine

In The Looting Machine (2015) neemt The Guardian-journalist Tom Burgis de lezer mee op een reis door het Afrikaanse continent en laat hier, land voor land, de lezer kennismaken met de verschillende misstanden waar de Afrikaanse volkeren gebukt onder gaan.

De belangrijkste schuldige? Het roofkapitalisme waar Afrika al sinds de koloniale tijden het slachtoffer van is. De gewilde grondstoffen mogen dan enigszins veranderd zijn, de gruwelijke methoden waarmee deze gewonnen worden zijn dat allerminst. Burgis beschrijft bijvoorbeeld in het boek een mijn in de Democratische Republiek Congo waar het wemelt van de kinderarbeid. Tijdens het lezen van dit stuk kreeg ik het gevoel alsof ik in Joseph Conrad’s koloniale roman Heart of Darkness zat te lezen.

Met The Looting Machine heeft Burgis iets bereikt wat tot nu toe niemand gelukt is: Een zeer concreet en tegelijkertijd genuanceerd beeld schetsen van Afrika’s sociaaleconomische misère. Meerdere schuldige factoren worden in het boek aangewezen: De onverschilligheid van consumenten in de “eerste wereld”, de corruptie en onverschilligheid van Afrikaanse regeringen, de overblijfselen van het Europese kolonialisme en het toenemende economische imperialisme van China.

Het laatstgenoemde wordt in het boek belichaamd door een zekere Sam Pa. Een mysterieuze zakenman uit Hong Kong die aan het hoofd staat van de even zo mysterieuze Queensway Group, een bedrijf met belangen in verschillende sectoren van de Afrikaanse economie. Of dit nu de olievelden voor de kust van Angola zijn of de bergen van Guinee waar ijzererts wordt gewonnen, de Queensway Group is er te vinden. Uiteraard hoeft hier niets mis mee te zijn, maar de reputatie van Sam Pa en de Queensway Group neemt een controversiele wending als hun contacten met de Zimbabwaanse despoot Robert Mugabe en hun betrokkenheid bij een staatsgreep op Madagaskar en civiele onrust in Guinee aan het licht komen.

Met name door Sam Pa leest The Looting Machine ook enigszins als een thriller. Tom Burgis gaat later in het boek namelijk op zoek naar Sam Pa, maar weet hem nooit te pakken te krijgen. Deze “klopjacht” weet Burgis van Harare tot Hong Kong te brengen.

Al met al genomen is The Looting Machine dat iedereen gelezen moet hebben die een betere inkijk wenst te krijgen in de interne dynamiek van Afrika en het functioneren van de globale economie. Het boek brengt pijnlijk naar voren wat soms de prijs is van onze welvaart en geeft de lezer om die reden genoeg stof tot nadenken.   

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *